Chùa Cầu (hay cầu Lai Viễn) tại phố cổ Hội An không chỉ là một công trình kiến trúc cổ kính mà còn là biểu tượng đậm nét về mối quan hệ lâu đời giữa Việt Nam và Nhật Bản. Đây là công trình gỗ duy nhất còn sót lại của người Nhật tại Hội An, mang trong mình hàng trăm năm lịch sử và trở thành hình ảnh quen thuộc trên mặt sau tờ tiền 20.000 đồng. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về nguồn gốc, kiến trúc, ý nghĩa và giá trị của ngọn cầu cổ kính này, giúp bạn hiểu rõ hơn về một di sản văn hóa đặc sắc của xứ sở Hội An.
Có thể bạn quan tâm: Bãi Biển Dốc Lết, Thị Xã Ninh Hòa, Tỉnh Khánh Hòa
Chùa Cầu Là Gì – Tổng Quan Về Công Trình Cổ Kính
Chùa Cầu, tên chính thức là cầu Lai Viễn, là một cây cầu gỗ phủ mái ngói xây dựng trên một lạch nước nhỏ ở phố cổ Hội An, tỉnh Quảng Nam. Công trình này được xây dựng bởi các thương nhân Nhật Bản vào khoảng thế kỷ 16-17 và sau đó được vua chúa Nguyễn đặt tên. Không chỉ là một công trình kiến trúc, chùa Cầu còn là biểu tượng văn hóa, tượng trưng cho sự giao thoa và gắn bó giữa hai dân tộc Việt Nam và Nhật Bản. Ngày nay, nó là một trong những điểm du lịch nổi tiếng nhất của Hội An, thu hút du khách bởi vẻ đẹp cổ kính, độc đáo và câu chuyện lịch sử đầy màu sắc phía sau nó.
Có thể bạn quan tâm: Bảo Tàng Đường Hồ Chí Minh: Hành Trình Khám Phá Di Sản “trường Sơn Thu Nhỏ” Tại Hà Nội
Nguồn Gốc Và Lịch Sử Xây Dựng
Truyền Thuyết Và Lý Do Xây Dựng
Theo tục truyền, khi các thương nhân Nhật đến Hội An buôn bán, họ cho rằng vị trí của chùa Cầu chính là “huyệt lưng” của một con quái vật giống rồng tên “cù”. Theo quan niệm của họ, con cù này có đầu ở Ấn Độ và đuôi ở Nhật Bản, mỗi lần vẫy đuôi là gây động đất ở xứ Phù Tang. Để trừ tai họa cho quê hương, họ đã xây dựng chùa Cầu như một thanh kiếm yểm xuống huyệt lưng, mong ngăn chặn các thiên tai. Truyền thuyết này phản ánh niềm tin và mong ước của người Nhật xưa về một cuộc sống bình yên.
Nguồn Lịch Sử Chính Xác
Dù truyền thuyết sinh động, các tài liệu lịch sử chính thống lại ghi chép rõ ràng hơn. Trong “Đại Nam nhất thống chí” và “Đại Nam thực lục” đều có nhắc đến cầu Lai Viễn. Theo đó, cầu này do các thương nhân Nhật Bản xây dựng, ban đầu là một cây cầu gỗ dài khoảng 18m, có mái lợp ngói, gồm bảy gian. Năm 1719, chúa Nguyễn Phúc Chu khi thăm dinh Quảng Nam, đến thăm phố Hội An và nhận thấy cầu là nơi thuyền buôn nước ngoài tụ họp. Ngài đã chính thức đặt tên cho cây cầu này là “Lai Viễn Kiều” (Cầu đón khách phương xa) và ban tặng một tấm biển chạm nổi ba chữ Hán, thể hiện ý chí mời gọi các nhà buôn nước ngoài đến giao thương. Điều này khẳng định vai trò quan trọng của cầu trong việc khuyến khích thương mại quốc tế thời bấy giờ.
Có thể bạn quan tâm: Đánh Giá Chi Tiết Nhà Hàng Cơm Niêu Như Ngọc: Trải Nghiệm Ẩm Thực Đặc Sắc Từ Phố Cổ Đà Lạt
Kiến Trúc Độc Đáo Và Tinh Xảo
Chùa Cầu là một kiệt tác về kiến trúc gỗ truyền thống Việt Nam với ảnh hưởng rõ rệt từ người Nhật.
- Cấu trúc: Cầu có chiều dài khoảng 18m, xây trên một lạch nước sâu chảy ra sông Thu Bồn. Phần thân cầu được làm bằng gỗ, phía trên lợp ngói. Mặt cầu có hai lối đi: lối giữa bằng phẳng dành cho xe ngựa, hai bên là hai lối cuốn lưng lừa (kiểu cầu dốc nhẹ) cho người đi bộ, tạo nên một không gian linh hoạt.
- Kiến trúc chùa: Phía trên cầu là một ngôi chùa nhỏ, mái cong thanh thoát, được sơn son chạm trổ công phu với nhiều họa tiết tinh xảo. Bên trong chùa thờ Phật, cụ thể là tượng Bắc đế cưỡi con rồng.
- Tượng trang trí: Ở hai đầu cầu có đặt bốn tượng thú: hai chó và hai khỉ. Đây là những con vật được người Nhật sùng bái, thờ tự từ xa xưa, với ý nghĩa bảo vệ, xua đuổi xấu xa. Kiến trúc tổng thể hài hòa với cảnh quan sông nước phố cổ, tạo nên một bức tranh đẹp mắt, đầy chất thơ.
Có thể bạn quan tâm: Sắp Xếp Hành Chính Tp Tuy Hòa Phú Yên: Danh Sách 3 Phường Mới & Quy Định Chi Tiết
Giá Trị Lịch Sử Và Văn Hóa
Giá trị của Chùa Cầu vượt xa một công trình kiến trúc đơn thuần.
- Di sản văn hóa: Năm 1990, chùa Cầu được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia. Đây được xem là chiếc cầu gỗ có giá trị nghệ thuật cao nhất trong các cầu cổ còn tồn tại tại Việt Nam.
- Biểu tượng quan hệ Việt-Nhật: Chùa Cầu là chứng nhân sống động cho mối quan hệ thương mại và văn hóa sâu rộng giữa hai quốc gia từ hàng trăm năm trước. Nó là “cây cầu văn hóa” thực sự, tượng trưng cho sự giao lưu, tôn trọng và hợp tác. Việc hình ảnh chùa Cầu được in trên tờ tiền 20.000 đồng càng khẳng định tầm quan trọng và giá trị biểu tượng quốc gia của nó.
- Khả năng trải nghiệm: Du khách khi đến đây không chỉ ngắm nhìn kiến trúc mà còn có thể cảm nhận được hơi thở lịch sử, đặt chân lên những phiến gỗ cổ kính và chiêm ngưỡng những chi tiết chạm khắc tinh xảo. Đây là một điểm đến không thể bỏ lỡ khi khám phá phố cổ Hội An, một di sản thế giới.
Chùa Cầu Ngày Nay: Điểm Đến Du Lịch Nổi Tiếng
Sau nhiều lần trùng tu, chùa Cầu vẫn giữ được nét cổ kính nguyên thủy, trở thành biểu tượng đình đám nhất của Hội An. Vào mỗi tối, dưới ánh đèn vàng lung linh, chùa Cầu hiện lên như một bức tranh thủy mặc đẹp mê hồn, được nhiều du khách săn đón chụp ảnh. Không gian xung quanh với dòng sông Hoài thơ mộng, những chiếc thuyền chèo len lỏi, tạo nên một khung cảnh lãng mạn, đậm chất phố cổ.
Để có trải nghiệm trọn vẹn, du khách nên đến chùa Cầu vào buổi sáng sớm hoặc chiều tà để tránh đông người, ngắm nhìn công trình trong ánh sáng dịu nhẹ và cảm nhận được sự tĩnh lặng, trầm mặc của một di sản hàng trăm năm tuổi. Khi tham quan, bạn nên tìm hiểu thêm về câu chuyện lịch sử để mỗi bước chân trên cây cầu cổ này sẽ mang ý nghĩa ý nghĩa hơn.
Lời Kết
Chùa Cầu phố cổ Hội An là một viên ngọc quý về kiến trúc và lịch sử, là minh chứng hữu hình cho tình hữu nghị lâu đời giữa Việt Nam và Nhật Bản. Từ một công trình thương mại ban đầu, nó đã trở thành biểu tượng văn hóa không thể thay thế, một điểm hẹn của quá khứ và hiện tại. Nếu có dịp đặt chân đến Hội An, hãy dành thời gian để viếng thăm chùa Cầu, ngắm nhìn vẻ đẹp độc nhất, và suy ngẫm về những câu chuyện xưa mà nó mang theo. Đây chắc chắn sẽ là một trải nghiệm đáng nhớ trong hành trình khám phá di sản phố cổ. Để tìm hiểu thêm về các điểm đến lịch sử và văn hóa tuyệt vời khác tại Việt Nam, bạn có thể tham khảo thông tin chi tiết tại soctrangtourism.vn.
Cập Nhật Lúc Tháng 2 3, 2026 by Xuân Hoa
