Khi nhắc đến Sóc Trăng, nhiều người thường nghĩ ngay đến những ngôi chùa Khmer uy nghiêm hay các ruộng lúa bát ngát. Tuy nhiên, giữa lòng xứ sở này còn ẩn giấu những chứng tích lịch sử hào hùng, một trong số đó chính là Đình Hòa Tú. Nằm nép mình dưới tán cây xanh mát tại huyện Mỹ Xuyên, ngôi đình cổ hơn 170 năm tuổi này không chỉ là công trình kiến trúc tín ngưỡng đơn thuần mà còn là nhân chứng lịch sử sống động của cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940. Đình Hòa Tú lưu giữ những câu chuyện anh dũng về thế hệ cha anh đã hy sinh vì độc lập dân tộc, trở thành điểm đến tâm linh ý nghĩa trong hành trình tìm về nguồn cội của người dân miền Tây Nam Bộ.
Đình Hòa Tú: Di sản văn hóa và lịch sử của Sóc Trăng
Đình Hòa Tú tọa lạc tại ấp Hòa Trực, xã Hòa Tú 1, huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng. Ngôi đình được xây dựng từ năm 1852 dưới triều vua Tự Đức, nguyên là đình thần của người dân làng Hòa Tú. Sau nhiều thăng trầm của lịch sử, đặc biệt là trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, đình Hòa Tú đã trở thành căn cứ địa quan trọng của cách mạng.
Ngày nay, sau nhiều đợt trùng tu, đình Hòa Tú vẫn giữ được nét kiến trúc truyền thống đặc trưng của đình làng Nam Bộ. Đình hướng về phía Đông Bắc, có quy mô 3 gian nối tiếp theo hình chữ tam. Mái đình lợp ngói âm dương, các cột kèo, bệ thờ, câu đối, câu liễn đều được chạm trổ tinh xảo. Đình Hòa Tú chính thức được công nhận là Di tích Lịch sử – Văn hóa cấp Quốc gia vào năm 1992. Đây không chỉ là niềm tự hào của người dân Sóc Trăng mà còn là minh chứng cho tinh thần yêu nước bất diệt của dân tộc.
Những dấu ấn lịch sử không thể phai mờ tại Đình Hòa Tú
Đình Hòa Tú không chỉ là nơi thờ tự các vị thần có công khai khẩn đất đai, lập làng mà còn là nơi thờ các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc. Nơi đây ghi dấu cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ lẫy lừng năm 1940.
Sự kiện khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940 tại đình Hòa Tú
Vào tháng 9 năm 1940, quân Nhật tiến vào Đông Dương, thực dân Pháp đầu hàng, nhân dân ta phải chịu cảnh “một cổ hai tròng”. Bọn địa chủ cường hào càng ra sức bóc lột, khiến nhân dân căm thù chế độ thực dân phong kiến. Trước tình hình đó, Xứ ủy Nam Kỳ quyết định tổng khởi nghĩa.
Vào 14 giờ ngày 23 tháng 11 năm 1940, đồng chí Lâm Thị Kim đã mang tin khởi nghĩa từ Xứ ủy về cho Chi bộ Hòa Tú. Dù nhận lệnh chậm hơn 14 giờ so với các nơi khác, Chi bộ Hòa Tú đã nhanh chóng triệu tập cuộc họp khẩn cấp tại nhà đồng chí Văn Ngọc Chính (Bí thư Chi bộ). Quyết định quan trọng nhất được đưa ra là tập hợp lực lượng vũ trang tại Xóm Đình (Đình Hòa Tú).
Đến khuya ngày 24 tháng 11 năm 1940, cuộc khởi nghĩa ở Hòa Tú đã thành công. Lá cờ đỏ sao vàng lần đầu tiên tung bay trên nóc nhà việc của làng Hòa Tú. Đây là một sự kiện lịch sử trọng đại, đánh dấu tinh thần dũng cảm và ý chí cách mạng kiên cường của quân và dân địa phương.
Các nhân vật lịch sử gắn liền với đình
Đình Hòa Tú thờ các vị thần có công khai quốc, lập làng và đặc biệt là thờ các liệt sĩ đã hy sinh trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ. Trong đó, không thể không nhắc đến đồng chí Văn Ngọc Chính – nguyên Bí thư Chi bộ Hòa Tú, người đã lãnh đạo và chỉ huy thành công cuộc khởi nghĩa tại địa phương.
Bên cạnh đó, đình còn lưu giữ nhiều di vật quý giá như: 2 chiếc mai rùa gỗ, 2 thân hạc bằng gỗ khắc văn tự Hán Nôm, chân bài vị hình chữ nhật chạm trổ hoa văn, các mảnh gỗ khắc hình rồng lượn trong mây, mặt rồng phun nước, và đặc biệt là 1 khẩu súng hai nòng – di vật còn sót lại của cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ tại làng.
Kiến trúc độc đáo của Đình Hòa Tú sau nhiều lần trùng tu
Sau nhiều lần trùng tu, lần gần nhất là vào năm 2010, đình Hòa Tú đã khoác lên mình một diện mạo khang trang nhưng vẫn giữ được những giá trị kiến trúc truyền thống.
Hệ thống cột kèo và hoa văn trang trí
Đình Hòa Tú được xây dựng bằng xi măng cốt thép vô cùng vững chắc. Gian đầu tiên là võ ca, gian giữa là nhà khách và gian sau cùng là điện thờ thần. Hệ thống cột kèo, bệ thờ được chạm trổ tinh xảo, thể hiện bàn tay khéo léo của các nghệ nhân xưa.
Trên nóc gian võ ca là tượng lưỡng long chầu nguyệt đúc bằng xi măng, trang trí sơn dầu, mỗi con dài hơn 1m trong tư thế lượn sóng uyển chuyển. Các câu đối, câu liễn trong đình được bài trí trang trọng, một số sử dụng chữ Việt hóa, phần còn lại là chữ Nho.
Hệ thống thờ cúng tại đình
Đình Hòa Tú thờ các vị thần có công khai khẩn đất đai, lập làng và các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc. Các bài vị, long vị được sắp xếp trang trọng trong điện thờ. Đình còn lưu giữ nhiều hiện vật quý giá liên quan đến cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940, đặc biệt là khẩu súng hai nòng – minh chứng hùng hồn cho tinh thần chiến đấu của quân và dân Hòa Tú.
Lễ hội truyền thống tại Đình Hòa Tú
Hằng năm, vào ngày rằm tháng 2 âm lịch, đình Hòa Tú tổ chức lễ cúng linh thần thu hút rất đông người dân địa phương và du khách thập phương về dự.
Lễ hội được diễn ra long trọng với các nghi lễ truyền thống: rước sắc phong vào chính điện đình để an vị, khai lễ, cúng bái. Đây là dịp để người dân tưởng nhớ các vị thần đã phù hộ cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, và tưởng niệm các chiến sĩ Hòa Tú đã hy sinh anh dũng vì độc lập dân tộc. Lễ hội không chỉ là hoạt động tín ngưỡng mà còn là nơi giao lưu văn hóa, củng cố tinh thần đoàn kết cộng đồng.
Kinh nghiệm tham quan Đình Hòa Tú
Đình Hòa Tú là một điểm đến ý nghĩa trong hành trình tìm về nguồn cội và khám phá lịch sử văn hóa Sóc Trăng.
Đường đi đến Đình Hòa Tú
Để đến được đình Hòa Tú từ Thành phố Hồ Chí Minh, bạn cần di chuyển đến trung tâm thành phố Sóc Trăng. Bạn có thể đi bằng xe máy (phù hợp với các chuyến phượt miền Tây), xe khách hoặc thuê xe tự túc.
Khi đã đến trung tâm thành phố Sóc Trăng, bạn có thể di chuyển đến đình Hòa Tú theo đường thủy hoặc đường bộ:
- Đường thủy: Xuất phát từ bến đò Mỹ Xuyên, đi thuyền đến ngã ba Dù Tho, rẽ phải đi tiếp khoảng 7km đến vàm Rạch Rò. Từ đây, rẽ trái vào vàm Rạch Rò, đi thẳng thêm 6km nữa là tới nơi.
- Đường bộ:
- Hướng thứ nhất: Từ trung tâm thành phố Sóc Trăng – Tỉnh lộ 8 (huyện Mỹ Xuyên) – Phà Dù Tho – Ngã ba Hòa Thượng – Ngọc Đông. Tại ngã ba Hòa Thượng – Ngọc Đông, rẽ phải, đi thẳng khoảng 11km đến đình Hòa Tú.
- Hướng thứ hai: Từ trung tâm thành phố Sóc Trăng – Thị trấn Nhu Gia – Phà Chàng Ré – Đường 940 – Ngã ba Ngọc Đông – Hòa Phuông. Tại ngã ba Ngọc Đông – Hòa Phuông, rẽ trái, đi thẳng 2km sẽ nhìn thấy đình Hòa Tú.
Thời gian tham quan lý tưởng
Thời gian tham quan lý tưởng nhất là vào buổi sáng hoặc chiều mát. Bạn nên tránh đi vào những ngày mưa lớn vì đường đi có thể khó khăn hơn. Nếu bạn muốn tham dự lễ hội truyền thống, hãy đến vào ngày rằm tháng 2 âm lịch để hòa mình vào không khí lễ hội nhộn nhịp tại đình.
Lưu ý khi tham quan
Khi tham quan đình Hòa Tú, du khách cần ăn mặc trang phục lịch sự, kín đáo vì đây là nơi linh thiêng. Trong quá trình tham quan, cần giữ trật tự, không gây ồn ào, và tuân thủ các quy định của ban quản lý di tích. Bạn có thể kết hợp tham quan đình Hòa Tú với các điểm du lịch nổi tiếng khác ở Sóc Trăng như chùa Dơi, chùa Kh’leang, hoặc các cù lao trên sông Hậu.
Đình Hòa Tú và giá trị giáo dục truyền thống
Đình Hòa Tú không chỉ là điểm du lịch văn hóa mà còn là nơi giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ trẻ. Hằng năm, nhiều trường học trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng tổ chức cho học sinh đến tham quan, tìm hiểu lịch sử tại đây.
Qua các hiện vật, tư liệu lưu giữ tại đình, các em học sinh sẽ hiểu rõ hơn về quá trình đấu tranh gian khổ và anh dũng của quân dân địa phương. Đình Hòa Tú thực sự là “bảo tàng sống” giúp các thế hệ trẻ nuôi dưỡng lòng yêu nước và tự hào về truyền thống dân tộc.
Đình Hòa Tú là minh chứng cho tinh thần yêu nước bất diệt của người dân Sóc Trăng. Với lịch sử lâu đời, kiến trúc độc đáo và giá trị văn hóa sâu sắc, ngôi đình này xứng đáng là điểm đến không thể bỏ qua trong hành trình khám phá văn hóa – lịch sử miền Tây Nam Bộ. Hãy đến và cảm nhận không khí linh thiêng, lắng nghe câu chuyện lịch sử hào hùng tại soctrangtourism.vn để hiểu rõ hơn về mảnh đất và con người Sóc Trăng.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 24, 2026 by Xuân Hoa
