Quy hoạch kiến trúc là yếu tố then chốt trong việc bảo tồn bản sắc và phát triển đô thị bền vững. Đối với Hà Nội – thủ đô nghìn năm văn hiến – việc quy định quy hoạch, kiến trúc cho các quận trung tâm như Ba Đình, Hoàn Kiếm, Đống Đa, Hai Bà Trưng càng có ý nghĩa quan trọng. Theo Quyết định số 975/QĐ-UBND mới ban hành, UBND TP. Hà Nội đã quy định chi tiết về các tiêu chuẩn quy hoạch, kiến trúc trong khu vực này. Bài viết này sẽ tổng hợp toàn bộ những quy định mới nhất, giúp bạn nắm rõ các yêu cầu về bảo tồn cây xanh, thiết kế hè phố, quảng cáo và nhiều khía cạnh khác.
Quyết định số 975/QĐ-UBND do UBND TP. Hà Nội ban hành tháng 3/2026 là văn bản pháp lý quy định chi tiết về quy hoạch kiến trúc cho 4 quận trung tâm: Ba Đình, Hoàn Kiếm, Đống Đa, Hai Bà Trưng. Mục tiêu là bảo tồn giá trị lịch sử, văn hóa, cải thiện chất lượng đô thị và đảm bảo phát triển bền vững. Quy định này áp dụng cho mọi hoạt động cải tạo, xây dựng mới, từ bảo tồn cây xanh, thiết kế hè phố, mặt đường đến quản lý quảng cáo. Việc hiểu và tuân thủ các quy định là trách nhiệm của cư dân, nhà đầu tư và các cơ quan quản lý.
Có thể bạn quan tâm: Đánh Giá Chi Tiết 13 Loại Bánh Kẹo Đặc Sản Hà Nội: Top Quà Tặng Chuẩn Vị Thủ Đô
Có thể bạn quan tâm: Di Tích Lịch Sử Ở Hà Nội: Danh Sách Và Ý Nghĩa
Quy định về bảo tồn cây xanh và không gian công cộng
Một trong những điểm nhấn của Quyết định 975 là yêu cầu bảo tồn và phát triển cây xanh trong khu vực 4 quận trung tâm. Cây xanh đô thị không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn góp phần điều hòa khí hậu, giảm ô nhiễm không khí và tạo không gian sống lành mạnh cho người dân. Với mật độ xây dựng cao, việc bảo tồn và mở rộng cây xanh là thách thức lớn, do đó quy định này được đặt ra để đảm bảo các không gian công cộng vẫn giữ được sự trong lành và bản sắc.
Bảo tồn cây cổ thụ
Khi thực hiện cải tạo, xây dựng đô thị cũ và thiết kế quy hoạch mới, chủ đầu tư bắt buộc phải có phương án bảo tồn hoặc sử dụng hợp lý các khu cây xanh hiện có, đặc biệt là những cây cổ thụ có giá trị lịch sử, văn hóa. Cây cổ thụ không chỉ là biểu tượng thiên nhiên mà còn là chứng nhân của lịch sử đô thị. Việc cắt bỏ hoặc di dời cây cổ thụ cần được đánh giá kỹ lưỡng, chỉ thực hiện khi thực sự cần thiết và phải có phương án thay thế phù hợp. Các dự án xây dựng phải tính toán đến hệ rễ, tán lá và tác động đến cây xanh xung quanh, đảm bảo không gây tổn hại đến sức khỏe và hình thái của cây.
Bố trí dải bồn hoa trên hè phố
Để tăng cường diện tích cây xanh và nâng cao chất lượng không gian công cộng, Quyết định 975 yêu cầu các hè phố có kích thước mặt cắt ngang từ 3 mét trở lên phải xem xét bố trí dải bồn hoa tại vị trí tiếp giáp với lòng đường. Dải bồn hoa này không chỉ tạo cảnh quan đẹp mắt, làm mát không gian mà còn có tác dụng ngăn chặn việc lấn chiếm vỉa hè của các phương tiện và hộ kinh doanh. Việc bố trí cần được tính toán hợp lý, đảm bảo không cản trở lối đi cho người bộ hành và người khuyết tật, đồng thời chọn loại cây, hoa phù hợp với điều kiện đô thị, dễ bảo trì.
Có thể bạn quan tâm: Top 10 Phao Bóng Tết Dương Lịch 2026 Đẹp Nhất, Bền Nhất
Quy định về cải tạo mặt đường và nút giao
Mặt đường là hệ thống mạch máu của đô thị, việc cải tạo và nâng cấp phải tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn giao thông và hiệu quả sử dụng.
Cao độ mặt đường, thoát nước
Theo quy định, khi cải tạo mặt đường phải đảm bảo phù hợp với cao độ nền quy hoạch đã được phê duyệt. Việc tôn cao mặt đường bừa bãi sẽ dẫn đến tình trạng úng ngập cục bộ, đặc biệt trong mùa mưa, và cản trở thoát nước từ các công trình, khu vực lân cận. Do đó, mọi dự án cải tạo mặt đường đều phải có nghiên cứu kỹ thuật về hệ thống thoát nước, tính toán độ dốc, và kết nối với hệ thống thoát nước chung của khu vực. Mục tiêu là tạo ra một hệ thống mặt đường đồng bộ, không gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và sinh hoạt của cư dân.
Vạt góc tại nút giao và biện pháp thay thế
Tại các nút giao của các tuyến đường mở mới, mặt tiền công trình hoặc hàng rào phải được vạt góc theo quy định tại các quy chuẩn kỹ thuật hiện hành. Vạt góc giúp tăng góc nhìn cho người lái xe, giảm thiểu chỗ mù, từ đó hạn chế tai nạn giao thông. Trong trường hợp do điều kiện địa hình hay hạn chế về không gian mà không thể bảo đảm kích thước vạt góc tối thiểu, Quyết định cho phép áp dụng các biện pháp kỹ thuật khác thay thế. Các biện pháp này bao gồm: lắp đặt gờ giảm tốc, dải phân cách vật lý hoặc vẽ đường, bổ sung biển báo tín hiệu rõ ràng, và lắp đặt đèn tín hiệu giao thông. Tuy nhiên, việc sử dụng biện pháp thay thế phải được thẩm định kỹ lưỡng và phải đảm bảo hiệu quả an toàn tương đương.
Có thể bạn quan tâm: Top 5 Địa Chỉ Bán Súng Hơi Tiệp Uy Tín Tại Hà Nội
Quy định cho khu vực tái thiết đô thị
Các khu vực tái thiết đô thị thường là những khu vực cũ, cần được quy hoạch lại để nâng cao chất lượng sống. Quyết định 975 đặt ra những yêu cầu cụ thể cho thiết kế các tuyến đường cấp nội bộ trong các khu vực này.
Thiết kế vỉa hè, không gian cho người đi bộ và xe đạp
Đối với các tuyến đường cấp nội bộ xây dựng mới trong khu vực tái thiết, quy định yêu cầu bố trí vỉa hè rộng tối thiểu 4 mét. Chiều rộng này không chỉ dành cho việc di chuyển của người đi bộ mà còn cấp phép để trồng cây xanh tạo bóng mát. Quan trọng hơn, vỉa hè phải được bố trí riêng biệt lối đi cho đường xe đạp và lối đi cho người tàn tật, đảm bảo tính thân thiện và an toàn cho mọi đối tượng sử dụng. Quy định này phản ánh xu hướng phát triển đô thị lấy con người làm trung tâm, khuyến khích di chuyển bằng xe đạp và nâng cao khả năng tiếp cận không gian công cộng cho người khuyết tật.
Các khu vực không được phép quảng cáo
Quản lý quảng cáo là một phần quan trọng trong quy hoạch kiến trúc đô thị, đặc biệt là các khu vực có giá trị lịch sử, văn hóa. Quyết định 975 quy định rõ các khu vực cấm hoàn toàn việc đặt biển quảng cáo, nhằm bảo vệ cảnh quan, mỹ quan và sự trang nghiêm của không gian công cộng.
Danh sách các khu vực cấm quảng cáo
Các khu vực sau đây không được phép đặt bất kỳ hình thức quảng cáo nào:
- Quảng trường Ba Đình.
- Hồ Hoàn Kiếm và khu vực bao quanh hồ.
- Khu vực phố cổ Hà Nội.
- Các di tích lịch sử – văn hóa đã được xếp hạng.
- Các danh lam thắng cảnh đã được xếp hạng.
- Trụ sở của các cơ quan nhà nước.
- Khu vực phạm vi hành lang an toàn đường bộ tại các vị trí giao lộ, vòng xoay.
Việc cấm quảng cáo trong các khu vực này nhằm duy trì vẻ đẹp nguyên bản, tránh sự xô bồ và đảm bảo tính trang trọng cho các không gian có ý nghĩa quốc gia và lịch sử.
Các khu vực hạn chế quảng cáo
Bên cạnh các khu vực cấm hoàn toàn, Quyết định 975 còn xác định một số khu vực hạn chế đặt biển quảng cáo. Tại các địa điểm này, việc đặt quảng cáo chỉ được thực hiện với quy mô, hình thức và nội dung cụ thể, phải được cơ quan chức năng thẩm định và cấp phép.
Các địa điểm hạn chế đặt biển quảng cáo
Các khu vực hạn chế bao gồm:
- Quảng trường 19/8 (trước Nhà hát lớn thành phố Hà Nội).
- Quảng trường 01/5 (trước Cung văn hóa Lao động hữu nghị Việt Xô).
- Các tuyến phố Tràng Tiền, Tràng Thi, Điện Biên Phủ (từ Hàng Bông đến Nguyễn Tri Phương).
- Khu vực ngã 5 Cửa Nam.
- Khu vực mặt tiền ga Hà Nội.
- Trên các hồ nước của thành phố.
- Thân các cột đèn chiếu sáng đô thị.
Tại các khu vực này, quy định hạn chế về kích thước, vị trí, và vật liệu của biển quảng cáo nhằm giảm thiểu tác động đến cảnh quan đô thị và an toàn giao thông.
Quy định về công trình quảng cáo đứng độc lập
Đối với các công trình quảng cáo đứng độc lập (như bảng quảng cáo, pano, hoặc cột quảng cáo), Quyết định 975 đặt ra các yêu cầu nghiêm ngặt về vị trí và an toàn kỹ thuật.
Tuân thủ chỉ giới đỏ, chỉ giới xây dựng
Mọi công trình quảng cáo đứng độc lập đều phải được xây dựng trong phạm vi chỉ giới xây dựng và không vi phạm chỉ giới đỏ của quy hoạch. Chủ đầu tư phải kiểm tra kỹ quy hoạch chi tiết từng khu vực để xác định vị trí được phép xây dựng. Việc đặt công trình quảng cáo ngoài chỉ giới xây dựng sẽ bị xử lý theo quy định.
Yêu cầu về an toàn
Công trình quảng cáo phải đảm bảo an toàn tuyệt đối cho bản thân và các công trình lân cận. Thiết kế phải tính toán đến khả năng chịu lực, chống gió, chống sét, và các yếu tố môi trường. Đặc biệt, các công trình lớn, cao tầng cần có báo cáo kiểm định kết cấu từ đơn vị có chuyên môn. An toàn là yếu tố hàng đầu, nhằm phòng ngừa sự cố sạt lở, đổ sập có thể gây thiệt hại về người và tài sản.
Quy định về vật liệu biển quảng cáo
Để đảm bảo mỹ quan đô thị và an toàn giao thông, Quyết định 975 còn quy định chi tiết về vật liệu sử dụng cho biển quảng cáo, đặc biệt là độ phản quang.
Độ phản quang
Đối với biển quảng cáo đặt tại mặt tiền ngôi nhà hoặc công trình, việc sử dụng vật liệu có độ phản quang cao bị hạn chế nghiêm ngặt. Cụ thể:
- Không được sử dụng các vật liệu có độ phản quang lớn hơn 70%.
- Không được sử dụng các vật liệu có độ phản quang cao chiếm diện tích lớn hơn 50% tổng diện tích của biển quảng cáo đó.
Quy định này nhằm tránh hiện tượng chói mắt, gây khó chịu cho người lái xe và người đi bộ, đồng thời giảm nguy cơ tai nạn giao thông do ánh sáng phản chiếu. Các vật liệu phản quang thường được dùng cho biển báo giao thông, nhưng với biển quảng cáo cần được kiểm soát chặt chẽ.
Việc tuân thủ quy hoạch kiến trúc cho 4 quận trung tâm Hà Nội theo Quyết định 975/QĐ-UBND không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là đóng góp vào việc bảo vệ di sản và xây dựng một Hà Nội văn minh, hiện đại nhưng vẫn giữ được hồn cốt. Nếu bạn quan tâm đến thông tin đô thị khác, hãy truy cập soctrangtourism.vn để cập nhật những kiến thức hữu ích về quy hoạch, kiến trúc và phát triển đô thị.
Tóm lại, các quy định này tạo thành một khuôn khổ pháp lý toàn diện, hướng tới việc phát triển đô thị Hà Nội một cách có trật tự, bền vững và thân thiện với người dân. Mỗi cư dân và tổ chức đều cần nắm rõ và tuân thủ, góp phần xây dựng thủ đô ngày càng xinh đẹp và văn minh.
Cập Nhật Lúc Tháng 2 16, 2026 by Xuân Hoa
