Nằm bên bờ biển miền Trung, xã Tam Thanh thuộc thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam từng là một làng chài bình dị. Ngày nay, nơi đây nổi tiếng với Làng nghệ thuật cộng đồng đầu tiên ở Việt Nam, nơi những bức bích họa sặc sỡ và con đường thuyền thúng độc nhất biến cảnh quan làng quê thành bảo tàng nghệ thuật ngoài trời. Bài viết này sẽ đưa bạn khám phá hành trình kỳ diệu của Tam Thanh, từ một ngôi làng ven biển đến biểu tượng của du lịch văn hóa cộng đồng, đồng thời phân tích những bài học quý giá về phát triển bền vững mà mô hình này mang lại.
Làng nghệ thuật cộng đồng Tam Thanh là một mô hình du lịch sáng tạo, kết hợp giữa nghệ thuật đương đại, bảo tồn văn hóa bản địa và phát triển kinh tế địa phương. Không chỉ là nơi thu hút du khách, Tam Thanh còn trở thành cầu nối giữa cộng đồng người dân và du lịch, góp phần nâng cao thu nhập và tự hào dân tộc. Hiểu rõ về sự hình thành, phát triển và tác động của làng nghệ thuật này sẽ cung cấp góc nhìn toàn diện về một trong những thành công đáng kinh ngạc nhất trong lĩnh vực du lịch cộng đồng tại Việt Nam.
Có thể bạn quan tâm: Thánh Địa Mỹ Sơn: Di Sản Văn Hóa Thế Giới Unesco Của Việt Nam
Vị trí và đặc điểm tự nhiên của Tam Thanh
Tam Thanh là một xã thuộc thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam, nằm cách trung tâm thành phố khoảng 0,7 km về phía Đông. Vị trí địa lý của Tam Thanh vô cùng đặc biệt khi nó được bao quanh bởi sông Trường Giản phía trong và biển Đông phía ngoài, tạo nên một cảnh quan vừa sông nước vừa biển cả, rất phù hợp cho phát triển du lịch sinh thái. Đây là một làng chài ven biển truyền thống, với đời sống người dân gắn liền với nghề đánh bắt và làm muối.
Không chỉ có điều kiện tự nhiên thuận lợi, Tam Thanh còn giữ được vẻ đẹp nguyên sơ, ít bị ảnh hưởng bởi quá trình đô thị hóa. Những con đường làng nhỏ, những ngôi nhà cấp bốn cũ kỹ, cùng với phong cảnh đồng ruộng và bãi biển yên tĩnh đã tạo nên một bức tranh đậm chất miền Trung. Chính sự kết hợp giữa thiên nhiên hài hòa và đời sống con người bình dị này đã trở thành nền tảng để các nhà quy hoạch và nghệ sĩ xây dựng ý tưởng biến Tam Thanh thành một điểm đến du lịch độc đáo.
Có thể bạn quan tâm: Văn Khấn Mùng 1 Tháng 7 Năm 2026: Ý Nghĩa Và Các Lễ Hội Đặc Sắc Ở Sóc Trăng
Sự hình thành làng nghệ thuật cộng đồng: Từ ý tưởng đến hiện thực
Ý tưởng biến Tam Thanh thành làng nghệ thuật cộng đồng bắt nguồn từ sự nhận diện tiềm năng to lớn của địa phương. Thành phố Tam Kỳ, cùng với sự hợp tác với Quỹ Giao lưu Quốc tế Hàn Quốc (The Korea Foundation – KF), đã thực hiện dự án giao lưu mỹ thuật cộng đồng Hàn Quốc – Việt Nam. Dự án này không chỉ nhằm mục đích trang trí đô thị mà còn hướng đến việc phát triển du lịch bền vững dựa trên cộng đồng.
Vào đầu tháng 6 năm 2026, hơn 100 ngôi nhà cấp bốn cũ kỹ ở xã Tam Thanh đã được khoác lên mình lớp áo mới tươi tắn của những bức bích họa đầy màu sắc. Các nghệ sĩ Hàn Quốc và Việt Nam cùng tham gia, sử dụng các bức tường, hàng rào, lối đi làm canvas để vẽ những hình ảnh về thiên nhiên, con người và hoạt động đời sống trong các miền quê. Những bức tranh không chỉ là trang trí mà còn kể chuyện về văn hóa làng chài, cảnh vật quê hương và ký ức tuổi thơ.
Thành công của làng bích họa đã mở đường cho những ý tưởng mới. Đầu năm 2026, thêm một dự án quy mô lớn nữa được triển khai: con đường thuyền thúng. Hơn 100 chiếc thuyền thúng cũ, với sự đóng góp của người dân địa phương, được sơn vẽ sinh động và sắp đặt dọc theo con đường làng, tạo thành một tuyến đường dài 1,5 km, được cho là độc nhất vô nhị tại Việt Nam. Con đường thuyền thúng không chỉ là tác phẩm nghệ thuật mà còn là biểu tượng cho sự gìn giữ các giá trị văn hóa bản địa, phản ánh đời sống sinh hoạt và cảnh vật của quê hương làng chài.
Làng nghệ thuật cộng đồng Tam Thanh chính thức đi vào hoạt động từ ngày 09/6/2026 nhân dịp Festival Di sản Quảng Nam 2026. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển mình quan trọng, biến Tam Thanh từ một ngôi làng bình thường thành một điểm đến du lịch văn hóa đầy sức hút.
Có thể bạn quan tâm: Thời Tiết Quy Nhơn Tháng 8: Cẩm Nang Du Lịch Toàn Diện Cho Chuyến Đi Hoàn Hảo
Dự án bích họa: Biến ngôi nhà thành tranh nghệ thuật
Dự án bích họa là bước đệm đầu tiên và quan trọng nhất trong quá trình hình thành làng nghệ thuật. Hơn 100 ngôi nhà cấp bốn cũ kỹ đã được các nghệ sĩ và tình nguyện viên cùng nhau “tân trang” bằng những bức tranh khổng lồ. Chủ đề của các bức bích họa rất đa dạng, từ phong cảnh thiên nhiên, hình ảnh con người trong các hoạt động lao động quen thuộc như đánh bắt cá, làm muối, đến các biểu tượng văn hóa đặc trưng của Quảng Nam và Việt Nam.
Một điểm đặc biệt của các bức bích họa là chúng được vẽ trực tiếp trên tường, hàng rào, lối đi của ngôi nhà, tạo nên sự hòa quyện giữa nghệ thuật và đời sống hàng ngày. Những con đường làng nhỏ trước đây tối tăm, bụi bặm bỗng trở nên thơ mộng, sặc sỡ. Không gian sống của người dân nơi đây dường như được thổi bừng sức sống mới, khác hẳn với gam màu trầm lũ của một làng chài ven biển trước kia.
Về mặt nghệ thuật, các bức tranh thể hiện sự kết hợp giữa phong cách Hàn Quốc và Việt Nam, với những nét vẽ tinh tế, màu sắc rực rỡ và hình ảnh gần gũi. Chúng không chỉ là những bức tranh trang trí mà còn là câu chuyện về quê hương, ký ức và khát vọng vươn lên của cộng đồng. Nhiều du khách khi đến đây không khỏi xúc động trước sự chân chất và đầy sức sống trong từng đường nét.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Vẽ Tranh Lễ Hội Trung Thu Đơn Giản Nhưng Đẹp
Con đường thuyền thúng: Hành trình văn hóa độc nhất
Tiếp nối thành công của làng bích họa, con đường thuyền thúng đã trở thành điểm nhấn đặc biệt, mang tính biểu tượng cao cho Làng nghệ thuật cộng đồng Tam Thanh. Hơn 100 chiếc thuyền thúng – một phương tiện gắn liền với đời sống người làng chài – được các nghệ sĩ sơn vẽ với những họa tiết sinh động, phản ánh hình ảnh biển, người đánh cá, và các biểu tượng văn hóa đặc sắc của hành trình di sản văn hóa Quảng Nam.
Con đường thuyền thúng dài 1,5 km được sắp đặt hai bên đường làng, tạo thành một không gian nghệ thuật độc đáo. Mỗi chiếc thuyền là một tác phẩm riêng, nhưng khi kết hợp lại, chúng tạo nên một câu chuyện thống nhất về lịch sử, văn hóa và khát vọng của người dân Tam Thanh. Theo ông Phan Thế Hiển, một người dân địa phương, con đường thuyền thúng mang tính nghệ thuật cao, với sắc màu tươi sáng và những hình ảnh mang tính địa phương, giúp người xem cảm nhận được cái riêng của con người xứ Tam Thanh.
Dự án con đường thuyền thúng còn có ý nghĩa sâu sắc trong việc gìn giữ di sản văn hóa phi vật thể. Các chiếc thuyền thúng, trước đây là công cụ sinh kế, nay được nâng tầm thành tác phẩm nghệ thuật, gửi gắm thông điệp về sự gìn giữ những giá trị cốt lõi của cộng đồng. Đồng thời, dự án này cũng phát động phong trào nhân dân hiến tặng các con thuyền cũ, chum, vại, mái, lu – những vật dụng gắn liền với cuộc sống làng nghề truyền thống – cho việc trang trí và lưu giữ, thể hiện tinh thần sáng tạo và tình yêu quê hương sâu sắc.
Tác động đến du lịch và cộng đồng địa phương
Sự ra đời của Làng nghệ thuật cộng đồng Tam Thanh đã tạo ra những tác động tích cực trên nhiều fronts. Về du lịch, Tam Thanh nhanh chóng trở thành một điểm đến hấp dẫn thu hút hàng chục nghìn lượt khách mỗi năm. Tính đến thời điểm hiện tại, làng đón khoảng hơn 40.000 lượt khách đến tham quan, tìm hiểu và trải nghiệm. Điều này không chỉ nâng cao tầm ảnh hưởng của Tam Kỳ mà còn góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch của tỉnh Quảng Nam, vốn nổi tiếng với di sản Hội An và Mỹ Sơn.
Về mặt kinh tế, du lịch đã tạo ra sinh kế mới cho người dân địa phương. Ngoài việc bán hàng lưu niệm, đồ thủ công mỹ nghệ, dịch vụ ăn uống, nhiều người dân còn tham gia trực tiếp vào các hoạt động du lịch như hướng dẫn viên tự phục vụ, tổ chức trải nghiệm nghề truyền thống (làm muối, chèo thuyền), hay bán các sản phẩm từ biển. Thu nhập từ du lịch giúp cải thiện đáng kể đời sống của nhiều hộ gia đình.
Về văn hóa và xã hội, làng nghệ thuật đã khơi dậy tinh thần tự hào dân tộc và sự gắn kết cộng đồng. Người dân Tam Thanh tham gia vào quá trình tạo ra và bảo tồn các giá trị văn hóa của chính mình, từ việc hiến tặng đồ dùng cũ đến tham gia các lớp học nghệ thuật. Điều này giúp củng cố bản sắc làng quê và truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ. Hơn nữa, không gian sống trở nên tươi sáng, đẹp đẽ hơn, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống tinh thần.
Bài học kinh nghiệm phát triển du lịch cộng đồng
Thành công của Tam Thanh không phải ngẫu nhiên mà đến từ một quy trình bài bản và sự tham gia của nhiều bên liên quan. Một số bài học kinh nghiệm nổi bật có thể kể đến:
1. Phát huy tiềm năng địa phương: Thay vì xây dựng các công trình du lịch đại trà, Tam Thanh đã khai thác và phát huy tối đa những yếu tố độc đáo sẵn có: vị trí ven biển, nghề làng chài truyền thống, cảnh quan thiên nhiên nguyên sơ và tinh thần cộng đồng. Nghệ thuật được sử dụng như một công cụ để làm nổi bật những giá trị này.
2. Sự tham gia tích cực của cộng đồng: Dự án chỉ thành công khi người dân thực sự tham gia và sở hữu. Từ việc hiến tặng thuyền cũ, chum vại đến tham gia trang trí và cung cấp dịch vụ, người dân Tam Thanh đã trở thành chủ nhân của làng nghệ thuật, chứ không phải đối tượng thụ động. Điều này đảm bảo tính bền vững và lan tỏa lâu dài.
3. Hợp tác đa ngành và quốc tế: Sự kết hợp giữa chính quyền địa phương, các tổ chức phi chính phủ quốc tế như Quỹ Giao lưu Quốc tế Hàn Quốc, nghệ sĩ trong và ngoài nước đã mang lại nguồn lực, kiến thức và cảm hứng cần thiết. Mô hình hợp tác này có thể được nhân rộng cho các địa phương khác.
4. Phát triển du lịch bền vững: Tam Thanh tập trung vào du lịch sinh thái văn hóa trải nghiệm, hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường. Các hoạt động du lịch phải phù hợp với quy mô cộng đồng và bảo vệ được bản sắc văn hóa. Đây là bài học quan trọng trong bối cảnh du lịch quá tải ở nhiều điểm đến.
5. Xây dựng thương hiệu riêng biệt: Tam Thanh đã xây dựng thành công một thương hiệu du lịch độc nhất: “Làng nghệ thuật cộng đồng”. Điều này giúp nó nổi bật giữa hàng ngàn điểm du lịch khác, thu hút du khách yêu nghệ thuật, văn hóa và trải nghiệm chân thực.
Hướng dẫn tham quan Làng nghệ thuật Tam Thanh
Để trải nghiệm trọn vẹn Làng nghệ thuật cộng đồng Tam Thanh, du khách nên dành ít nhất một ngày để khám phá. Phương tiện di chuyển có thể là xe máy, xe đạp hoặc đi bộ để cảm nhận từng ngóc ngách của làng. Điểm đến chính bao gồm: hành trình ngắm các bức bích họa dọc theo các con đường làng, đi bộ dọc con đường thuyền thúng, tham quan các ngôi nhà truyền thống, và trải nghiệm sinh hoạt của người dân làng chài.
Hoạt động nên làm: chụp ảnh với các bức tranh, trò chuyện với người dân để nghe những câu chuyện về làng quê, thử các món ăn đặc sản ven biển như bánh đập, bánh tráng cuốn thị heo, cá nướng. Du khách cũng có thể tham gia các hoạt động thủ công mỹ nghệ hoặc tham quan làng nghề làm muối gần đó. Thời điểm đẹp nhất là buổi sáng sớm hoặc chiều tà, khi ánh nắng dịu nhẹ và không khí mát mẻ.
Lưu ý: Tam Thanh vẫn là một khu dân cư sinh hoạt bình thường, nên du khách cần tôn trọng cuộc sống của người dân, giữ gìn vệ sinh môi trường và không làm ồn. Các dịch vụ lưu trú chủ yếu là homestay hoặc khách sạn nhỏ ở Tam Kỳ, nên nên đặt phòng trước khi đến.
Kết luận
Làng nghệ thuật cộng đồng Tam Thanh là một minh chứng sống động cho sức sáng tạo và bản lĩnh của cộng đồng địa phương khi kết hợp giữa nghệ thuật, văn hóa và phát triển kinh tế. Từ một ngôi làng chài ven biển tưởng chừng bình thường, Tam Thanh đã vươn lên trở thành biểu tượng của du lịch bền vững, góp phần bảo tồn di sản và nâng cao đời sống người dân. Mô hình này không chỉ có giá trị cho Quảng Nam mà còn là nguồn cảm hứng cho nhiều địa phương khác trên cả nước.
Để khám phá thêm các điểm du lịch độc đáo và câu chuyện văn hóa sâu sắc khác tại Việt Nam, bạn có thể tham khảo thông tin chi tiết tại soctrangtourism.vn.
Cập Nhật Lúc Tháng 2 22, 2026 by Xuân Hoa
