Xây dựng nông thôn mới (NTM) là một chương trình quan trọng của Nhà nước, hướng tới nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân ở vùng nông thôn. Tại Nghệ An, xã Sơn Thành, huyện Yên Thành đã trở thành một điểm sáng điển hình, chứng minh rằng với sự đoàn kết và chiến lược đúng đắn, một xã nghèo miền núi hoàn toàn có thể thoát nghèo, phát triển bền vững. Bài viết này tổng hợp đầy đủ và chi tiết nhất về hành trình xây dựng NTM tại Sơn Thành, từ những bước đột phá ban đầu đến kết quả vượt trội, qua đó rút ra những bài học giá trị cho nhiều địa phương khác.
Có thể bạn quan tâm: Ảnh Lăng Chủ Tịch Hồ Chí Minh: Biểu Tượng Và Giá Trị Lịch Sử
Tóm Tắt Các Bước Chính Trong Hành Trình Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Sơn Thành
- Xác định phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, lấy “đi lên từ đường, vươn ra từ đồng” (2Đ) làm định hướng, với giao thông nông thôn được chọn là khâu đột phá.
- Huy động nguồn lực tài chính mạnh mẽ, kết hợp ngân sách nhà nước và sự đóng góp của người dân, đạt tổng kinh phí trên 233 tỷ đồng.
- Ưu tiên đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông và thủy lợi một cách đồng bộ, tạo tiền đề cho sản xuất và đời sống.
- Triển khai thành công công tác dồn điền, đổi thửa, giải quyết vấn đề đất đai manh mỏi, nâng cao năng suất lao động.
- Phát triển đa dạng các ngành kinh tế: nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp nhẹ và tận dụng nguồn ngoại tệ từ lao động xuất khẩu.
- Quy hoạch và phát triển các dịch vụ thương mại, trong đó có chợ nông thôn, để thúc đẩy trao đổi, buôn bán.
- Duy trì và phát huy thành quả, hướng tới phát triển bền vững, nâng cao thu nhập và chất lượng sống cho người dân.
Có thể bạn quan tâm: Ngã Ba Nhà Máy Sợi Nha Trang: Điểm Dừng Chân Chiến Lược Cho Hành Trình Khám Phá
Bối Cảnh Và Sự Lựa Chọn Chiến Lược “2Đ”
Trước khi triển khai xây dựng NTM, Sơn Thành là một xã nghèo, miền núi, với hạ tầng cơ sở xuống cấp, đất đai manh mỏi, phân tán, kéo theo năng suất lao động trong nông nghiệp thấp. Nhận thức được những thách thức này, chính quyền và người dân xã đã thống nhất một phương châm hành động rõ ràng: “Nhà nước và nhân dân cùng làm” và đi lên từ “2Đ” – tức là đi lên từ đường (giao thông) và vươn ra từ đồng (sản xuất nông nghiệp). Chiến lược này đặt việc cải thiện hạ tầng giao thông nông thôn lên vị trí khâu đột phá, vì họ tin rằng chỉ có đường đi, đường thông, thì hàng hóa, thông tin và người dân mới có thể kết nối, từ đó mới có thể phát triển sản xuất, thương mại và thay đổi diện mạo xã hội.
Lựa chọn này rất đúng đắn, vì giao thông chính là “mạch máu” của nền kinh tế nông thôn. Nhiều xã nghèo thường bị cô lập do đường xá đi lại khó khăn, dẫn đến nguyên liệu, sản phẩm khó đưa ra, giá trị gia tăng thấp. Bằng cách ưu tiên làm đường, Sơn Thành đã tạo ra một cú hích tổng lực cho tất cả các hoạt động kinh tế – xã hội khác.
Có thể bạn quan tâm: Học Sinh Nghỉ Tết Bao Lâu? Tổng Hợp Thời Gian Nghỉ Tết Toàn Diện
Đầu Tư Hạ Tầng Giao Thông Và Thủy Lợi: Tạo Đà Cho Phát Triển
Với tinh thần “đồng sức, đồng lòng, bản lĩnh và ý chí”, Sơn Thành đã huy động được tổng kinh phí hơn 233 tỷ đồng để đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn. Trong đó, 96 tỷ đồng được tập trung cho hạ tầng giao thông – một con số rất lớn đối với một xã nông thôn. Kết quả cụ thể là rất ấn tượng: xã đã hoàn thành 10,2 km đường trục xã, 35,9 km đường trục xóm, trong đó có đến 27,6 km được cứng hóa bằng bê tông. Đặc biệt, hệ thống đường nội đồng dài 50 km đã được rải cấp phối 27 km. Không chỉ dừng lại ở mặt bằng, các tuyến kênh mương cũng được nâng cấp, tu sửa và làm mới với tổng chiều dài 25 km, cùng 6 hồ đập lớn nhỏ và 5 trạm bơm điện. Hệ thống thủy lợi đồng bộ này đảm bảo nguồn nước tưới tiêu cho đồng ruộng, giảm thiểu hạn hán và lũ lụt.
Việc làm đường giao thông thành công đã tạo đà và điều kiện tiên quyết cho bước tiếp theo: dồn điền, đổi thửa. Khi đường xá thông thoáng, việc di chuyển máy móc, kết nối các mảnh đất trở nên khả thi. Sơn Thành đã thực hiện dồn điền, đổi thửa đạt 100% diện tích trong một thời gian ngắn. Điều này giúp giải quyết tình trạng đất đai manh mỏi, phân tán, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng đất, dễ dàng áp dụng cơ giới hóa và canh tác tập trung, cuối cùng là tăng năng suất lúa và rau màu lên rõ rệt.
Có thể bạn quan tâm: Các Loại Bánh Được Giới Trẻ Ưa Chuộng Nhất Hiện Nay Là Gì?
Chuyển Dịch Cơ Cấu Kinh Tế: Từ Nông Nghiệp Sang Đa Ngành
Thành công về hạ tầng đã mở đường cho sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế linh hoạt và toàn diện của Sơn Thành.
Trong nông nghiệp: Ruộng lúa bạt ngàn với năng suất cao, cây rau màu xanh tốt trở thành hình ảnh đẹp về một nông thôn sản xuất hiện đại. Việc áp dụng khoa học kỹ thuật, giống mới và canh tác hợp lý sau dồn điền, đổi thửa đã mang lại hiệu quả kinh tế tốt.
Công nghiệp và thủ công nghiệp: Xã đã thu hút sự hình thành các nhà máy sản xuất vật liệu xây dựng không nung, nhà máy may và cơ sở chế biến nấm sạch. Các cơ sở này không chỉ tạo ra sản phẩm mang thương hiệu “Sơn Thành” mà quan trọng hơn là tạo việc làm cho hàng trăm lao động trong và ngoài xã, giúp người dân có thu nhập ổn định ngay tại quê hương, giảm tải áp lực di cư.
Nguồn ngoại tệ từ lao động xuất khẩu: Đây là một yếu tố đặc biệt quan trọng trong kinh tế Sơn Thành. Với hơn 2.000 con em đi xuất khẩu lao động hàng năm, xã có nguồn ngoại tệ lớn và thường xuyên. Số tiền này được đầu tư một cách có kế hoạch để phát triển thêm các nhà máy, cơ sở sản xuất, tạo ra vòng tuần hoàn kinh tế tích cực: xuất khẩu lao động -> kiếm được ngoại tệ -> đầu tư phát triển sản xuất tại chỗ -> tạo việc làm và tăng thu nhập -> khi những người lao động trở về, họ có vốn và kinh nghiệm để tiếp tục làm giàu. Đây là một mô hình kinh tế tuần hoàn rất đáng khuyến khích.
Kết Quả Vượt Trội Và Danh Hiệu
Nhờ sự đầu tư bài bản và đồng bộ, Sơn Thành đã đạt được những kết quả vượt trội, minh chứng cho tính đúng đắn của chiến lược. Về kinh tế, tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 16,5%, thu nhập bình quân đầu người lên tới 27,7 triệu đồng/người/năm. Con số này đưa Sơn Thành trở thành một trong những xã có thu nhập trung bình cao nhất tỉnh Nghệ An. Về hạ tầng, diện mạo xã thay đổi hoàn toàn: những ngôi nhà khang trang mọc lên san sát, hệ thống điện, trường học, trạm y tế, cầu cống được đầu tư đồng bộ. Mạng lưới đường giao thông trong xã sạch sẽ, thẳng tắp, thoáng đãng.
Về tiêu chí Nông thôn Mới, ban đầu Sơn Thành là 1 trong 10 xã điểm của huyện. Trong thời gian ngắn, xã đã hoàn thành và đạt 13/19 tiêu chí NTM. Sau hai năm tiếp tục phấn đấu, xã đạt thêm 5 tiêu chí còn lại. Đến thời điểm đó, Sơn Thành là xã duy nhất trên địa bàn huyện cán đích NTM năm 2026, trở thành xã NTM đầu tiên của tỉnh Nghệ An đạt 18/19 tiêu chí (trừ tiêu chí số 7 về chợ nông thôn vì không đưa vào quy hoạch). Thành tích này đã được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen, khẳng định vị thế điểm sáng trong phong trào xây dựng NTM của cả nước.
Bài Học Kinh Nghiệm Và Hướng Phát Triển
Hành trình của Sơn Thành để lại nhiều bài học quý giá. Thứ nhất, sự đoàn kết nhất trí của cả hệ thống chính trị và sự ủng hộ, tham gia tích cực của người dân là yếu tố then chốt. Mọi chính sách, quy hoạch đều phải được nhân dân hiểu, đồng thuận và thực hiện. Thứ hai, chiến lược đột phá rõ ràng (lấy giao thông làm trọng tâm) đã tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, giải quyết được nút thắt lớn nhất. Thứ ba, tận dụng tối đa nguồn lực từ cả trong nước (ngân sách, đóng góp nhân dân) và từ nước ngoài (ngoại tệ từ lao động xuất khẩu) để đầu tư cho phát triển. Thứ tư, quy hoạch bài bản cho các lĩnh vực: nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ, thương mại, tạo ra một cơ cấu kinh tế cân đối, ít phụ thuộc.
Trong tương lai, Sơn Thành sẽ tiếp tục quan tâm đến việc quy hoạch xây dựng chợ nông thôn. Đây là bước đi hợp lý để phát triển dịch vụ thương mại, tạo sân chơi trao đổi, buôn bán hàng hóa nông sản và công nghiệp, từ đó kích thích sản xuất phát triển hơn nữa, hoàn thiện mô hình NTM toàn diện.
Kết Luận
Xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An đã viết nên một câu chuyện đẹp về phát triển nông thôn mới. Từ một xã nghèo miền núi, nơi đã áp dụng thành công phương châm “2Đ”, tập trung đầu tư hạ tầng giao thông, thực hiện dồn điền, đổi thửa và phát triển đa ngành, Sơn Thành đã vươn lên trở thành điểm sáng, đạt 18/19 tiêu chí NTM với thu nhập bình quân cao. Kinh nghiệm của Sơn Thành chứng minh rằng, với chiến lược đúng đắn, sự đoàn kết toàn xã hội và việc tối ưu hóa nguồn lực, mọi địa phương đều có cơ hội thoát nghèo và xây dựng một nông thôn mới thực sự văn minh, giàu có. Bài học từ Sơn Thành là một nguồn cảm hứng và tài liệu tham khảo quý giá cho hàng loạt địa phương khác đang trên đà xây dựng nông thôn mới.
Để tìm hiểu thêm về các mô hình phát triển kinh tế – xã hội tại nông thôn và nhiều chủ đề kiến thức tổng hợp khác, độc giả có thể tham khảo soctrangtourism.vn.
Cập Nhật Lúc Tháng 2 23, 2026 by Xuân Hoa
