Năm 2026, Chính phủ Việt Nam đã ban hành Nghị quyết chính thức thành lập thị xã Ninh Hòa trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của huyện Ninh Hòa cũ, thuộc tỉnh Khánh Hòa. Đây không chỉ là sự thay đổi về mặt hành chính mà còn đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quá trình đô thị hóa, kinh tế – xã hội của vùng đất giàu tiềm năng này. Thị xã Ninh Hòa từ đó đã phát triển mạnh mẽ, trở thành một trong những trung tâm kinh tế, văn hóa và du lịch nổi bật của vùng Duyên hải Nam Trung Bộ. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về lịch sử hình thành, cơ cấu hành chính, đặc điểm kinh tế – xã hội, các danh lam thắng cảnh cũng như triển vọng phát triển của thị xã Ninh Hòa.
Có thể bạn quan tâm: Review Khách Sạn Sài Gòn Rạch Giá: Điểm Mạnh & Yếu Cần Biết
Thị xã Ninh Hòa là gì? – Tóm tắt nhanh
Thị xã Ninh Hòa là đơn vị hành chính cấp huyện của tỉnh Khánh Hòa, chính thức được thành lập vào ngày 26/10/2026 theo Nghị quyết của Chính phủ. Trên cơ sở toàn bộ 119.777 ha diện tích tự nhiên và 233.558 nhân khẩu của huyện Ninh Hòa cũ, thị xã mới được thành lập với 27 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm 7 phường và 20 xã. Việc nâng cấp từ huyện lên thị xã phản ánh tầm quan trọng ngày càng tăng của Ninh Hòa trong vai trò là cửa ngõ phía Bắc của tỉnh Khánh Hòa, nơi hội tụ tiềm năng về nông nghiệp, thủy sản, công nghiệp và đặc biệt là du lịch biển. Thị xã Ninh Hòa hiện nay không chỉ là một đơn vị hành chính mà còn là một trung tâm đô thị đang phát triển năng động, góp phần quan trọng vào sự phát triển chung của tỉnh Khánh Hòa và khu vực.
Có thể bạn quan tâm: Đánh Giá Chi Tiết Diamond Place Ii Âu Cơ: Trung Tâm Tiệc Cưới Sang Trọng Cho Mọi Quy Mô Tại Tp.hcm
Lịch sử hình thành và quá trình thành lập
Nền tảng lịch sử lâu đời
Ninh Hòa có lịch sử hình thành từ lâu đời, là vùng đất từng nằm trong phạm vi của các vương quốc Chăm Pa và sau này trở thành một phần của Đại Việt. Trong lịch sử dân tộc, Ninh Hòa gắn liền với những trang sử hào hùng, đặc biệt là thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp. Vùng đất này từng là chiến khu Đá Bàn, Hòn Hèo – những địa danh lịch sử đã trở thành biểu tượng về tinh thần yêu nước, bất khuất của nhân dân Ninh Hòa nói riêng và nhân dân Khánh Hòa nói chung. Căn cứ địa Cần Vương Hòn Khói – Đầm Vân cũng nằm trên địa bàn, minh chứng cho truyền thống đấu tranh kiên cường.
Trước năm 2026, Ninh Hòa là một huyện nông thôn với hoạt động nông nghiệp là chủ đạo, dân số đông nhưng hạ tầng đô thị còn hạn chế. Tuy nhiên, nhờ vị trí địa lý thuận lợi – nằm ở phía Bắc tỉnh Khánh Hòa, giáp với thành phố Nha Trang và có bờ biển dài – Ninh Hòa luôn tiềm ẩn nhiều tiềm năng phát triển.
Quá trình nghiên cứu và ra nghị quyết
Trước khi thành lập thị xã, có một quá trình nghiên cứu, đánh giá kéo dài về khả năng nâng cấp hành chính của huyện Ninh Hòa. Các báo cáo của tỉnh Khánh Hòa và Bộ Nội vụ đã phân tích kỹ lưỡng về các tiêu chí về dân số, diện tích, trình độ phát triển kinh tế – xã hội, hạ tầng đô thị và khả năng quản lý của địa phương. Kết quả cho thấy, Ninh Hòa đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện để trở thành thị xã theo quy định của pháp luật.
Ngày 26/10/2026, Chính phủ Việt Nam đã ban hành Nghị quyết số 37/NQ-CP về việc thành lập thị xã Ninh Hòa thuộc tỉnh Khánh Hòa. Theo nghị quyết này, thị xã Ninh Hòa được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên 119.777 ha và 233.558 nhân khẩu của huyện Ninh Hòa cũ. Đồng thời, Chính phủ cũng quyết định thành lập mới 7 phường thuộc thị xã Ninh Hòa: Ninh Hiệp, Ninh Giang, Ninh Đa, Ninh Hà, Ninh Diêm, Ninh Thủy và Ninh Hải. Như vậy, thị xã Ninh Hòa có 27 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm 7 phường và 20 xã.
Sau khi thành lập thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa có tổng cộng 521.756,24 ha diện tích tự nhiên và 1.159.684 nhân khẩu, với 9 đơn vị hành chính trực thuộc gồm: thành phố Nha Trang, thị xã Cam Ranh, thị xã Ninh Hòa và 6 huyện: Vạn Ninh, Diên Khánh, Khánh Vĩnh, Cam Lâm, Khánh Sơn, Trường Sa.
Có thể bạn quan tâm: Review Chùa Phật Quang Thanh Liêm Hà Nam: Trải Nghiệm Thực Tế
Cơ cấu hành chính và phân chia địa giới
Thị xã Ninh Hòa hiện nay được chia thành 27 đơn vị hành chính cấp cơ sở, trong đó có 7 phường và 20 xã. 7 phường mới thành lập bao gồm: Ninh Hiệp, Ninh Giang, Ninh Đa, Ninh Hà, Ninh Diêm, Ninh Thủy và Ninh Hải. Các phường này tập trung ở khu vực trung tâm, nơi có mật độ dân số cao, hạ tầng đô thị tương đối hoàn chỉnh và là nơi đặt các cơ quan hành chính, dịch vụ công của thị xã.
Bên cạnh đó, 20 xã còn lại bao gồm các xã thuần nông, ven biển và miền núi, mỗi xã có đặc điểm kinh tế – xã hội riêng biệt. Một số xã có lịch sử và vị trí đặc biệt như xã Ninh An và xã Ninh Thọ – hai xã được công nhận là xã anh hùng trong thời kỳ kháng chiến. Các xã ven biển như Ninh Lợi, Ninh Thủy (phần còn lại), Ninh Hải (phần còn lại) có tiềm năng phát triển nghề cá và du lịch. Các xã nội địa như Ninh Phước, Ninh Quý, Ninh Sơn tập trung vào sản xuất nông nghiệp, trồm trọt.
Việc phân chia hành chính như vậy đã tạo nên một cấu trúc đa dạng, phản ánh đúng bản chất của một thị xã đang trong quá trình chuyển đổi từ nông thôn sang đô thị, với sự kết hợp giữa khu vực trung tâm đô thị và các vùng nông thôn, ven biển.
Có thể bạn quan tâm: Đánh Giá Chi Tiết Công Viên Văn Hóa Phú Nhuận: Trải Nghiệm Thực Tế & Mẹo Tham Quan
Đặc điểm tự nhiên và tài nguyên
Vị trí địa lý và khí hậu
Thị xã Ninh Hòa nằm ở phía Bắc tỉnh Khánh Hòa, có tọa độ địa lý khoảng từ 12°20′ đến 12°40′ vĩ độ Bắc và từ 109°05′ đến 109°25′ kinh độ Đông. Về phía Đông, Ninh Hòa giáp biển Đông với bờ biển dài khoảng trên 100 km, tạo ra nhiều vịnh, vũng và bãi biển đẹp. Về phía Tây và Nam, Ninh Hòa giáp với thành phố Nha Trang và các huyện Diên Khánh, Vạn Ninh. Về phía Bắc, Ninh Hòa giáp với tỉnh Phú Yên.
Khí hậu của Ninh Hòa thuộc loại nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm quanh năm, chia rõ hai mùa mưa và khô. Nhiệt độ trung bình năm từ 26°C đến 28°C, với mùa mưa từ tháng 9 đến tháng 12 và mùa khô từ tháng 1 đến tháng 8. Điều kiện tự nhiên này rất thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là cây trồng nhiệt đới và phát triển du lịch biển.
Tài nguyên khoáng sản và nước
Ninh Hòa sở hữu nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú, chủ yếu phục vụ cho sản xuất vật liệu xây dựng. Các loại sét chính bao gồm sét cao lanh, sét gạch ngói và sét Laterit. Ngoài ra, đá hoa cương cũng được khai thác tại đây. Một trong những nguồn tài nguyên quan trọng khác là mỏ nước khoáng Trường Xuân với trữ lượng lớn, hiện đang trong giai đoạn chuẩn bị đưa vào khai thác, hứa hẹn mang lại lợi ích kinh tế lớn cho địa phương.
Về nguồn nước mặt, Ninh Hòa có hệ thống sông suối tương đối phong phú, với các con sông nhỏ chảy từ dãy Trường Sơn ra biển. Hồ chứa nước Đá Bàn không chỉ phục vụ tưới tiêu mà còn là một điểm du lịch sinh thái tiềm năng. Nguồn nước ngầm và suối nước nóng như suối Trường Xuân cũng được khai thác cho mục đích nghỉ dưỡng và chữa bệnh.
Các danh lam thắng cảnh
Ninh Hòa được biết đến với nhiều danh lam thắng cảnh có giá trị lịch sử, văn hóa và du lịch. Trong bài viết gốc có đề cập đến một số địa danh tiêu biểu:
Chiến khu Đá Bàn và Hòn Hèo: Đây là hai địa danh lịch sử quan trọng, gắn liền với cuộc kháng chiến chống Pháp. Khu vực này có địa hình núi non hiểm trở, đã từng là căn cứ địa bí mật của các lực lượng cách mạng. Ngày nay, nó trở thành điểm tham quan lịch sử, thu hút nhiều người muốn tìm hiểu về quá khứ hào hùng.
Căn cứ địa Cần Vương Hòn Khói – Đầm Vân: Một di tích lịch sử cấp quốc gia, ghi dấu phong trào Cần Vương cuối thế kỷ 19. Nơi đây có cảnh quan tự nhiên kết hợp giữa núi và biển, mang vẻ đẹp hoang sơ, mời gọi du khách khám phá.
Dốc Lết: Đây là bãi biển nổi tiếng nhất của Ninh Hòa, với bờ cát dài, làn nước trong xanh và những tán cây dừa xanh mướt. Dốc Lết đã trở thành điểm du lịch biển hấp dẫn, thu hút cả du khách trong nước và quốc tế. Ngoài ra, còn có bãi Ba Hồ – một vịnh biển nhỏ, yên tĩnh, thích hợp cho nghỉ dưỡng.
Hồ chứa nước Đá Bàn: Không chỉ phục vụ mục đích thủy lợi, hồ này còn có cảnh quan đẹp, được bao quanh bởi núi rừng, có tiềm năng phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng.
Suối nước nóng Trường Xuân: Nguồn nước nóng thiên nhiên với nhiệt độ khoảng 40°C, được cho là có tác dụng chữa bệnh về xương khớp, da liễu. Đây là một trong những điểm nghỉ dưỡng và chữa bệnh bằng nước nóng tự nhiên của vùng.
Thác Bay (Ea – Crông-ru): Một thác nước nhỏ nhưng có cảnh quan đẹp, nằm trong khu vực rừng núi, phù hợp cho những ai yêu thích khám phá thiên nhiên.
Các địa danh này đã và đang được khai thác để phục vụ quốc kế dân sinh, góp phần thu hút du khách và phát triển kinh tế địa phương.
Kinh tế – xã hội
Công nghiệp và thương mại
Một trong những yếu tố nổi bật trong phát triển kinh tế của thị xã Ninh Hòa là sự hiện diện của Khu Công nghiệp Ninh Thuỷ. Khu công nghiệp này đã được Chính phủ phê duyệt từ trước khi thành lập thị xã, với quy mô khoảng 206,4 ha và tổng vốn đầu tư khoảng 250 tỷ đồng. Khu công nghiệp Ninh Thuỷ tập trung vào các ngành công nghiệp nhẹ, chế biến nông sản, sản xuất vật liệu xây dựng và một số ngành công nghiệp hỗ trợ. Sự hoạt động của khu công nghiệp này đã tạo ra nhiều việc làm cho người lao động địa phương, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp sang công nghiệp – dịch vụ.
Bên cạnh khu công nghiệp, thị xã Ninh Hòa còn có nhiều cơ sở sản xuất gạch ngói, gốm sứ, chế biến thủy sản và nông sản. Thương mại phát triển mạnh với hệ thống chợ truyền thống và siêu thị, đáp ứng nhu cầu mua sắm của người dân.
Nông nghiệp và thủy sản
Nông nghiệp vẫn là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của Ninh Hòa, với diện tích đất canh tác lớn. Các cây trồng chủ yếu bao gồm lúa nước, rau màu và cây ăn trái nhiệt đới như thanh long, sầu riêng, măng cụt, chuối… Đất canh tác ở Ninh Hòa khá màu mỡ, thích hợp cho cả trồng lúa và cây ăn trái. Hệ thống thủy lợi với hồ chứa Đá Bàn và các kênh mương đã đảm bảo nguồn nước tưới tiêu.
Về thủy sản, với bờ biển dài, nghề cá là sinh kế truyền thống của nhiều hộ gia đình ở các xã ven biển. Người dân vừa khai thác thủy sản tự nhiên (cá, tôm, mực, nhuyễn thể…) vừa phát triển nuôi trồng thủy sản như tôm, cá lồng bè. Cảng cá Ninh Hòa là một trong những cảng cá quan trọng của vùng, phục vụ cho hoạt động đánh bắt và giao nhận thủy sản.
Du lịch và dịch vụ
Du lịch là ngành kinh tế có tiềm năng phát triển mạnh mẽ của thị xã Ninh Hòa. Với bờ biển dài, nhiều bãi biển đẹp như Dốc Lết, Ba Hồ cùng các danh lam thắng cảnh lịch sử, Ninh Hòa đang thu hút ngày càng nhiều du khách. Các khu nghỉ dưỡng, khách sạn, nhà hàng ăn uống được xây dựng dọc theo bờ biển, đặc biệt là ở khu vực phường Ninh Thủy, Ninh Hải và các xã ven biển.
Bên cạnh du lịch biển, du lịch sinh thái, du lịch lịch sử cũng được khuyến khích phát triển, với các điểm như suối nước nóng Trường Xuân, khu di tích chiến khu Đá Bàn, Hòn Hèo. Ngành dịch vụ thương mại, vận tải, tài chính cũng phát triển song song, đáp ứng nhu cầu của người dân và du khách.
Hạ tầng xã hội
Về giáo dục, thị xã Ninh Hòa có hệ thống trường học từ mầm non đến trung học phổ thông, đạt được nhiều tiến bộ trong việc phổ cập giáo dục. Về y tế, có Bệnh viện Đa khoa huyện (nay là Bệnh viện Đa khoa thị xã Ninh Hòa) cùng các trạm y tế xã, phường, đảm bảo công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân. Hạ tầng giao thông với quốc lộ 1A chạy qua, đường ra biển và hệ thống đường nội thị được cải tạo, nâng cấp tạo điều kiện thuận lợi cho giao thông và phát triển kinh tế.
Tiềm năng du lịch và phát triển
Du lịch biển
Ninh Hòa sở hữu lợi thế lớn về du lịch biển với bờ biển dài, cát trắng mịn, nước biển trong xanh. Bãi biển Dốc Lết là niềm tự hào của người dân Ninh Hòa, nổi tiếng với khung cảnh đẹp như tranh, nên đã trở thành điểm đến quen thuộc của du khách. Ngoài ra, các bãi biển khác như Ba Hồ, Ninh Hải, Ninh Thủy cũng có vẻ đẹp riêng, ít ồn ào, phù hợp cho du khách muốn tìm sự yên tĩnh.
Tiềm năng phát triển du lịch biển của Ninh Hòa rất lớn, với khả năng xây dựng các khu nghỉ dưỡng cao cấp, khu vui chơi giải trí, các hoạt động thể thao nước như lướt sóng, lặn biển, thuyền kayak… Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần có quy hoạch hợp lý, bảo vệ môi trường biển và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Du lịch lịch sử và văn hóa
Với những di tích lịch sử như chiến khu Đá Bàn, Hòn Hèo, căn cứ địa Cần Vương Hòn Khói – Đầm Vân, Ninh Hòa có tiềm năng phát triển du lịch đỏ, du lịch giáo dục lịch sử. Các di tích này cần được bảo tồn, nghiên cứu và kết hợp với phát triển du lịch cộng đồng, giúp người dân địa phương có thêm thu nhập.
Du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng
Các khu vực như hồ chứa Đá Bàn, suối nước nóng Trường Xuân, thác Bay là những điểm đến lý tưởng cho du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng. Có thể phát triển các khu nghỉ dưỡng sinh thái, resort gắn với trải nghiệm thiên nhiên, khám phá hệ sinh thái đa dạng.
Phát triển đô thị
Sau khi thành lập thị xã, Ninh Hòa đã chú trọng đầu tư hạ tầng đô thị: mở rộng đường phố, xây dựng các công trình công cộng, cải thiện môi trường sống. Tuy nhiên, để trở thành một đô thị thực sự hiện đại, Ninh Hòa cần tiếp tục hoàn thiện quy hoạch, kiểm soát phát triển đô thị có kiến tạo, phát triển giao thông công cộng, quản lý môi trường tốt hơn.
Ý nghĩa của việc thành lập thị xã đối với tỉnh Khánh Hòa
Việc thành lập thị xã Ninh Hòa mang ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển chung của tỉnh Khánh Hòa:
Thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội: Ninh Hòa trở thành một trung tâm kinh tế mới, đóng góp vào sự tăng trưởng chung của tỉnh. Các ngành công nghiệp, dịch vụ, du lịch phát triển mạnh, thu hút đầu tư và lao động.
Tăng cường quốc phòng, an ninh: Với vị trí chiến lược ở phía Bắc tỉnh, giáp biển, thị xã Ninh Hòa có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ chủ quyền biển đảo, an ninh trật tự.
Phát triển hệ thống đô thị tỉnh: Thành lập thị xã Ninh Hòa cùng với thành phố Nha Trang và thị xã Cam Ranh tạo thành một hệ thống đô thị cân đối hơn trong tỉnh Khánh Hòa, giúp phân bổ dân cư và phát triển hạ tầng đồng bộ.
Cải thiện đời sống người dân: Việc nâng cấp hành chính đi kèm với sự đầu tư hạ tầng, dịch vụ công, dẫn đến chất lượng cuộc sống của người dân Ninh Hòa được cải thiện rõ rệt.
Khẳng định tiềm năng du lịch: Ninh Hòa được quảng bá rộng rãi hơn với tư cách là một điểm đến du lịch hấp dẫn, góp phần làm phong phú bản đồ du lịch của tỉnh Khánh Hòa nói riêng và miền Trung Việt Nam nói chung.
Kết luận
Thị xã Ninh Hòa đã đi qua hơn một thập kỷ phát triển kể từ khi thành lập, từ một huyện nông thôn trở thành một đô thị đa dạng về mặt kinh tế, văn hóa và du lịch. Những thay đổi về hành chính đã mở ra cơ hội lớn cho Ninh Hòa trong việc thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Với tiềm năng tự nhiên phong phú từ biển đến núi, di sản lịch sử giá trị và vị trí địa lý thuận lợi, thị xã Ninh Hòa đang trên đà trở thành một trong những trung tâm du lịch và kinh tế quan trọng của vùng Duyên hải Nam Trung Bộ.
Để tìm hiểu thêm các thông tin tổng hợp về du lịch, văn hóa và đời sống tại Việt Nam, bạn có thể tham khảo thêm tại soctrangtourism.vn, nơi cung cấp những kiến thức hữu ích và cập nhật cho cộng đồng.
Cập Nhật Lúc Tháng 2 7, 2026 by Xuân Hoa
