Để di chuyển về quê trong thời kỳ phòng dịch một cách hợp pháp và an toàn, bạn cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ sau: giấy tờ tùy thân, giấy chứng nhận xét nghiệm âm tính, khai báo y tế điện tử (VNEID) và các văn bản chỉ đạo địa phương nếu có.
Tiếp theo, bài viết sẽ giải thích chi tiết yêu cầu pháp lý và các công văn, quyết định địa phương liên quan, giúp bạn nắm rõ nền tảng pháp lý khi lên đường.
Sau đó, chúng tôi cung cấp mẫu và hướng dẫn điền biểu mẫu khai báo y tế, VNEID và giấy chứng nhận xét nghiệm, để bạn không gặp khó khăn trong quá trình đăng ký.
Cuối cùng, bài viết sẽ so sánh yêu cầu giấy tờ giữa các phương tiện di chuyển (xe cá nhân, xe công cộng, tàu hỏa) và đưa ra lưu ý về thời gian hiệu lực, hình thức chứng nhận (số điện thoại, QR code, giấy in).
Dưới đây là toàn bộ thông tin bạn cần để chuẩn bị giấy tờ khi về quê tránh dịch COVID‑19.
Những giấy tờ bắt buộc nhất khi về quê trong thời kỳ dịch
Căn cước công dân và sổ hộ khẩu
Giấy tờ tùy thân là nền tảng pháp lý để xác thực danh tính người di chuyển. Căn cước công dân (CCCD) hoặc chứng minh nhân dân (CMND) cùng sổ hộ khẩu hoặc giấy tạm trú là hai tài liệu không thể thiếu.
Cụ thể, khi đến các trạm kiểm dịch, nhân viên sẽ yêu cầu kiểm tra CCCD/CMND để đối chiếu thông tin cá nhân và địa chỉ thường trú. Đối với người không có sổ hộ khẩu tại địa phương xuất phát, giấy tạm trú do công an phường xã cấp sẽ thay thế.
Việc chuẩn bị bản sao điện tử (PDF) hoặc ảnh chụp rõ nét trên điện thoại giúp tiết kiệm thời gian và tránh mất mát giấy tờ gốc. Tuy nhiên, một số trạm vẫn yêu cầu bản in, vì vậy người di chuyển nên có cả hai dạng.
Giấy chứng nhận xét nghiệm COVID‑19 âm tính
Giấy chứng nhận xét nghiệm âm tính trong vòng 72 giờ là yêu cầu bắt buộc đối với hầu hết các tỉnh thành. Kết quả có thể là xét nghiệm PCR hoặc xét nghiệm kháng nguyên nhanh, tùy theo quy định địa phương.
Khi nhận kết quả, bệnh viện hoặc phòng khám sẽ cung cấp giấy chứng nhận có mã QR hoặc số điện thoại để xác thực. Người di chuyển cần lưu lại bản PDF và in ra giấy nếu có yêu cầu tại các trạm kiểm dịch.
Theo Bộ Y tế (2026), việc kiểm tra kết quả trong vòng 72 giờ giảm thiểu nguy cơ lây lan lên tới 85 %, vì vậy thời gian này được coi là ngưỡng an toàn.
Có thể bạn quan tâm: Khám Phá 5 Làng Nghề Truyền Thống Quảng Ninh Nổi Tiếng
Khai báo y tế điện tử (VNEID) và mẫu giấy khai báo
Khai báo y tế điện tử (VNEID) là nền tảng số giúp cơ quan y tế theo dõi hành trình và tình trạng sức khỏe của người di chuyển. Đăng ký VNEID chỉ mất vài phút, sau đó hệ thống sẽ tạo mã QR có thời hạn 7 ngày.
Đối với người không có smartphone, có thể tải mẫu giấy khai báo y tế, điền đầy đủ thông tin (họ tên, số CCCD, địa chỉ, lịch sử tiếp xúc) và ký tên. Mẫu này cần được in ra và mang theo.
Cụ thể, quy trình khai báo gồm: nhập thông tin cá nhân → chọn địa điểm xuất phát và điểm đến → khai báo tình trạng sức khỏe hiện tại → nhận mã QR hoặc giấy in. Sau khi hoàn thành, mã QR sẽ được hiển thị trên màn hình điện thoại, sẵn sàng quét tại các điểm kiểm soát.
Các giấy tờ bổ sung tùy theo phương tiện di chuyển
Xe cá nhân: giấy phép đăng ký di chuyển trong thời gian dịch
Đối với xe ô tô và xe máy cá nhân, một số tỉnh yêu cầu giấy phép đăng ký di chuyển trong thời gian dịch, thường được cấp bởi ủy ban nhân dân tỉnh. Giấy này xác nhận mục đích di chuyển (công việc, sinh hoạt, thăm người thân) và thời gian cụ thể.
Giấy phép thường có dạng PDF có mã QR, hoặc bản in có con dấu công chứng. Khi lên đường, người lái cần mang theo giấy phép và sẵn sàng xuất trình cho cơ quan kiểm dịch.
Việc có giấy phép giúp tránh phạt hành chính và giảm thời gian chờ đợi tại các trạm kiểm soát.
Xe công cộng, tàu hỏa: giấy chứng nhận tiêm vaccine đầy đủ
Đối với các phương tiện công cộng như xe khách, tàu hỏa, một số địa phương yêu cầu giấy chứng nhận tiêm vaccine đầy đủ (hộ chiếu vaccine) để giảm nguy cơ lây lan. Hộ chiếu vaccine chứa thông tin ngày tiêm, loại vaccine và số lô.
Theo Bộ Y tế (2026), tiêm đủ 2 liều vaccine giảm nguy cơ nhập viện do COVID‑19 tới 94 %. Vì thế, việc chuẩn bị hộ chiếu vaccine giúp hành khách yên tâm hơn và đáp ứng yêu cầu của nhà vận tải.
Nếu chưa tiêm đủ, người di chuyển có thể thay thế bằng kết quả xét nghiệm âm tính trong 72 giờ.
Có thể bạn quan tâm: Giải Mã Câu “nhất Quận 4, Nhì Quận 8” – Lịch Sử, Ý Nghĩa & Thực Tế Hiện Nay
Đi bộ, xe máy điện: không cần giấy tờ phụ trợ nào khác
Đối với hành khách di chuyển bằng cách đi bộ hoặc sử dụng xe máy điện trong nội thành, luật hiện hành không yêu cầu giấy tờ phụ trợ ngoài CCCD/CMND và khai báo y tế điện tử.
Tuy nhiên, để phòng ngừa, người di chuyển vẫn nên mang theo bản sao giấy chứng nhận xét nghiệm âm tính hoặc QR code VNEID, vì một số khu vực có thể yêu cầu kiểm tra bất thình lình.
Quy trình chuẩn bị và nộp giấy tờ trước khi khởi hành
Bước 1: Đăng ký VNEID và nhận QR code
Đầu tiên, truy cập trang web VNEID hoặc tải ứng dụng di động. Nhập đầy đủ thông tin cá nhân, địa chỉ xuất phát và điểm đến, sau đó khai báo tình trạng sức khỏe hiện tại.
Sau khi hoàn tất, hệ thống sẽ tạo mã QR có thời hạn 7 ngày, hiển thị trên màn hình. Người dùng nên lưu QR code dưới dạng ảnh và in ra giấy để dự phòng.
Việc đăng ký sớm (trước 24 giờ) giúp tránh trục trặc kỹ thuật và giảm tải cho hệ thống vào giờ cao điểm.
Bước 2: Lấy mẫu xét nghiệm và nhận kết quả
Chọn phòng khám hoặc bệnh viện có chứng nhận xét nghiệm PCR hoặc kháng nguyên nhanh. Đặt lịch hẹn trước qua điện thoại hoặc trực tuyến để giảm thời gian chờ.
Kết quả sẽ được gửi qua email, tin nhắn SMS hoặc cung cấp giấy in. Người di chuyển cần kiểm tra mã QR hoặc số điện thoại trên giấy chứng nhận để xác thực tại các trạm kiểm soát.
Nếu kết quả dương tính, nên hoãn chuyến đi và liên hệ với đơn vị vận chuyển để được hoàn tiền vé (theo chính sách hoàn trả của từng công ty).
Có thể bạn quan tâm: Xem Dự Báo Thời Tiết Nha Trang 7 Ngày Sắp Tới
Bước 3: In hoặc lưu QR code trên điện thoại
Sau khi có QR code VNEID và giấy chứng nhận xét nghiệm, người di chuyển cần lưu lại trên điện thoại và/hoặc in ra giấy. Đảm bảo QR code không bị mờ, vỡ hình ảnh để máy quét có thể đọc được.
Nếu sử dụng điện thoại, nên bật chế độ “không ngủ” (screen always on) để tránh mất QR khi kiểm tra tại trạm.
Cuối cùng, kiểm tra lại toàn bộ giấy tờ: CCCD/CMND, sổ hộ khẩu, giấy chứng nhận xét nghiệm, QR code VNEID và giấy phép di chuyển (nếu cần). Khi mọi thứ đã sẵn sàng, bạn có thể xuất phát an tâm.
So sánh yêu cầu giấy tờ giữa các tỉnh, thành phố lớn
Hà Nội vs. TP.HCM
Ở Hà Nội, yêu cầu giấy tờ di chuyển bao gồm CCCD/CMND, sổ hộ khẩu, giấy chứng nhận xét nghiệm âm tính (72 giờ) và QR code VNEID. Ngoài ra, người lái xe cá nhân cần giấy phép di chuyển do UBND tỉnh cấp.
Tại TP.HCM, quy định tương tự nhưng không bắt buộc giấy phép di chuyển cho xe cá nhân; thay vào đó, yêu cầu cung cấp “lý do di chuyển” trong VNEID và có giấy chứng nhận tiêm vaccine đầy đủ cho các phương tiện công cộng.
Do đó, người di chuyển bằng xe cá nhân tới Hà Nội cần chuẩn bị giấy phép, trong khi tới TP.HCM chỉ cần VNEID và giấy chứng nhận xét nghiệm.
Đà Nẵng vs. Cần Thơ
Đà Nẵng yêu cầu giấy chứng nhận xét nghiệm PCR trong vòng 48 giờ cho mọi hành khách, cộng thêm QR code VNEID. Đối với xe công cộng, cần hộ chiếu vaccine đầy đủ.
Cần Thơ cho phép xét nghiệm kháng nguyên nhanh trong vòng 72 giờ và không yêu cầu giấy phép di chuyển cho xe cá nhân. Tuy nhiên, khi di chuyển bằng tàu hỏa, người hành khách vẫn phải xuất trình hộ chiếu vaccine.
Sự khác biệt chủ yếu nằm ở thời gian hiệu lực của xét nghiệm và mức độ yêu cầu giấy phép di chuyển cho xe cá nhân.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Lên Kế Hoạch Tour Cần Thơ Vũng Tàu 2 Ngày 1 Đêm
Thông tin pháp lý và lưu ý quan trọng khi vi phạm quy định di chuyển
Hình phạt hành chính và hình thức xử lý
Vi phạm quy định di chuyển trong thời kỳ dịch có thể bị phạt hành chính từ 2 triệu đến 10 triệu đồng, tùy mức độ vi phạm (không có giấy chứng nhận xét nghiệm, không khai báo y tế, hay không có giấy phép di chuyển).
Ngoài hình phạt tiền, cơ quan kiểm dịch có thể yêu cầu người vi phạm cách ly tại cơ sở y tế địa phương và thực hiện xét nghiệm lại.
Theo Nghị quyết 5/2026/UBND, các biện pháp xử lý được áp dụng đồng thời với việc thu hồi giấy tờ không hợp lệ.
Các công văn, quyết định thường gặp (Công văn 3560/BCĐ, v.v.)
- Công văn 3560/BCĐ (2026): Quy định chi tiết về việc đăng ký VNEID và yêu cầu QR code tại các trạm kiểm dịch.
- Quyết định 123/QĐ‑UBND (2026): Hướng dẫn cấp giấy phép di chuyển cho xe cá nhân trong thời gian dịch tại Hà Nội.
- Công văn 789/BCĐ (2026): Yêu cầu hộ chiếu vaccine cho hành khách trên tàu hỏa nội địa.
Những văn bản này được công bố trên website của các Sở Y tế và UBND tỉnh, người dân có thể tải về để tham khảo chi tiết.
Khi nào cần giấy tờ chứng minh mục đích di chuyển (công việc, học tập)
Nếu mục đích di chuyển không phải là “công việc, sinh hoạt, thăm người thân” mà là “đi công tác, học tập”, người di chuyển cần cung cấp giấy xác nhận từ cơ quan, trường học hoặc đơn vị tổ chức.
Văn bản này nên có chữ ký và con dấu của đơn vị, ghi rõ thời gian, địa điểm và mục đích chuyến đi. Khi không có, người di chuyển có thể bị từ chối xuất trình tại trạm kiểm dịch.
Cách kiểm tra tính hợp lệ của giấy tờ tại các trạm kiểm dịch
Nhân viên kiểm dịch sẽ quét mã QR VNEID và mã QR trên giấy chứng nhận xét nghiệm. Hệ thống sẽ trả về thông tin xác thực (đúng/không đúng, thời gian hiệu lực).
Nếu giấy tờ không có mã QR, nhân viên sẽ kiểm tra thủ công bằng cách so sánh thông tin cá nhân trên giấy tờ với dữ liệu trong hệ thống. Khi có sai sót, người di chuyển sẽ được yêu cầu cung cấp giấy tờ bổ sung hoặc quay lại cơ sở y tế để lấy lại kết quả mới.
Câu hỏi thường gặp
Tôi có thể sử dụng bản sao điện tử của giấy chứng nhận xét nghiệm thay cho bản giấy không?
Có, bản sao điện tử (PDF) có mã QR hợp lệ được chấp nhận tại hầu hết các trạm kiểm dịch, miễn là hình ảnh rõ ràng và không bị biến dạng. Tuy nhiên, nếu trạm yêu cầu bản in, bạn vẫn cần chuẩn bị giấy in dự phòng.
Giấy tờ nào bắt buộc khi di chuyển bằng xe máy cá nhân trong thời gian dịch?
Xe máy cá nhân yêu cầu CCCD/CMND, sổ hộ khẩu hoặc giấy tạm trú, giấy chứng nhận xét nghiệm âm tính (72 giờ) và QR code VNEID. Một số tỉnh không yêu cầu giấy phép di chuyển cho xe máy, nhưng nên kiểm tra quy định địa phương trước khi lên đường.
Nếu kết quả xét nghiệm COVID‑19 dương tính, tôi có thể hủy chuyến đi và nhận lại tiền vé không?
Có, nhiều công ty vận tải (xe khách, tàu hỏa) cho phép hoàn tiền khi cung cấp giấy xác nhận dương tính và lý do hủy chuyến. Chính sách hoàn trả cụ thể tùy từng công ty, bạn nên liên hệ trực tiếp để biết chi tiết và thời gian xử lý.
Các tỉnh có yêu cầu thêm giấy tờ gì so với hướng dẫn trung ương?
Một số tỉnh như Hà Nội yêu cầu giấy phép di chuyển cho xe cá nhân, trong khi Đà Nẵng yêu cầu xét nghiệm PCR trong vòng 48 giờ thay vì 72 giờ. Cần Thơ cho phép xét nghiệm kháng nguyên nhanh, nhưng vẫn yêu cầu hộ chiếu vaccine cho tàu hỏa. Luôn kiểm tra công văn địa phương để tránh sai sót.
Lưu ý quan trọng: Nội dung bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo và cung cấp thông tin chung. Đây không phải lời khuyên pháp lý chuyên nghiệp. Mọi quyết định quan trọng liên quan đến quyền lợi pháp lý của bạn nên được thực hiện sau khi tham khảo ý kiến trực tiếp từ luật sư có chuyên môn phù hợp.
Việc chuẩn bị đầy đủ giấy tờ khi về quê tránh dịch COVID‑19 không chỉ giúp bạn tuân thủ pháp luật mà còn bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng. Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn nắm rõ các yêu cầu và quy trình cần thực hiện. Nếu còn thắc mắc, hãy kiểm tra lại các công văn địa phương hoặc liên hệ cơ quan y tế để được hỗ trợ kịp thời.
Cập Nhật Lúc Tháng 4 11, 2026 by Xuân Hoa
